DATS Project | Teras Sohbetleri #1

Transcript

bugün webd sarıyerde teras sohbetlerimiz İlkinde Cevdet abi Serkan abi ve anıa D ekibini ağırlıyoruz güzel daha önce planlanmamış doğal bir sohbet çerçevesinde depin D projekti ve genel Türkiye ekosistemini konuşacağız abi Öncelikle hoş geldiniz hoş bulduk teşekkür nasılsınız İyi her şey güzel sizden Nasıl keyifler Teşekkürler Biz de işte İstanbul'a geldik açıldık sizle beraber ilk etkinliğimizde bizim yanımızın Çok teşekkür ederiz beraber Hım yaptılar önceden beri Cevdet abiyle konuşuyorduk işte böyle bir yer açalım sohbetler yapalım doğal kendi aramızda ekosistemi konuşalım genel konulardan konuşalım zaten e kayıttan önce bayağı bir kamera arkası güzel şeyler konuştu tarihten paranın tarihinden geldik ekonomiden geldik Bugün de biraz daha işte sohbetten sonra depin teknoloji

kısımları blockchain web Siber güvenlik konularında genel bir konuşma yapacağız Onur ekibimizden Onur arkadaşımız benden çok daha hakim bu konulara Onun için ben genel kısmı ona bıraktım abi ben sadece senle Dubai'de görüştüğüm hatırlıyor musunuz sizin tişörtlerin arkasında depin yazıyordu Evet abi dedim bu depin ne Hani sağda solda görmeye başladım ilk gördüğüm etkinlik oydu abi hakikaten Hani yine token 2049 token 2049 Side evlerden bingin eventi ydi Burch halifa He o o ara çok yoğun geçti ama artık hatırlayamıyorum hangi Event Çünkü s event' çıkıp Say gidiyoruz partilere falan orada denk geldik sizin ekipteki arkadaşların tişörtün arkasında depin yazıyordu abi dedim bu depin nedir Hani ben sağda solda görüyorum ama kimseye de soramadım Sen çok güzel bir şey demiştin ama şu an hatırımda yok hani şöyleydi böyle oldu gibisinden bir di tabir

yapmıştın Onur arkadaşımız daha hakim bu konulara onla temelden başlarız defin nedir Siber güvenlik D Project neler yapar devam ederiz ya Abi ben şöyle ekosistemde olan her kişi gibi trade yapan blockchain ekosistem olan her kişi gibi bu yeni bir kavram çıktığında araştırma güdüsü oluyor bizde Tabii Define nedir işte social F nedir falan depin de çok yeni bir kavram Ben de buradaki projeler nedir Neye çözüm buluyor ekosistemde yeri ne olacak diye kendi bireysel araştırma yaptım yani onun ötesine geçmedim burada depin üzerine bir proje varken Bence onlar daha çok şey yapıyor benim mesela merak ettiğim konu şuydu Bence seyirciler de bu tarzda bir yerden girizgah yaparsak

çok daha verimli olacaktır Bence depin anlamak için önce pini anlamak gerekiyor Yani merkeziyiz fiziksel altyapı Ağlarını öğrenmek için önce Merkezi fiziksel altyapı ağlarının avantajı dezavantajı ve ne ve bunun üzerine blockchain işin içine gir neye çözüm buluyor Bu kapsamda başlangıç yaparsak bence çok daha mantıklı olacaktır O zaman ben mi başlayayım Şimdi depin aslında dediğin gibi yeni bir hayatımıza giren bir kavramış gibi görünse de aslında uzun yıllardır hayatımızda bu wepte de vardı aslında bu ekonomi bu paylaşım modeli web 3' le birlikte Aslında çok daha farklı bir vücut buldu kendine ve yaklaşık 89 ay önce messinin bir raporuyla Sami Kasap'ın bir

raporuyla Aslında depin kavramı hayatımıza girdi bundan önce Biz de yaklaşık 3 sene öncesinde dsı depin üzerine inşa etmeye başladık Aslında oradaki physical infrastructure dediğimiz altyapı ağları konusuna değinecek olursak birincisi bunun farklı yöntemleri var İnsanlar kendi bilgisayarlarındaki sistem kaynaklarını dağıtık olarak tek bir noktada toplanmasıyla aslında bir bilgi işlem gücü olarak ortaya koyabilirler ya da bir ıot cihazıyla ya da bir işte rotların işte helyum konusunu hepimiz biliyoruz hnt tarafında İşte insanlar evlerinin kapsama alanının en iyi noktalarına konumlandırdığı İşte cihazlarla aslında dünyada bir kapsama alan oluşturmaya başladılar Burada da aslında iot cihazlarını internete

bağlama konusunda hem düşük maliyetli ve aynı zamanda topluluğun da bir gelir modeline ulaştığı farklı bir yöntemdi sonrasında işte Yapay zekayla biraz daha farklı bir yapıya evrilmiş oldu Ne oldu insanlar ekran kartlarını bu depine sağlayarak gene dağıtık bir ekran kartı altyapısı oluşturdular ve burada yapay zekaya destek vermeye başlandı gibi bir durum var D kısmı da zaten hepimizin bildiği gibi decentralized tarafından geliyor bu şekilde kısa bir özet geçmiş olabiliriz yani web2 tarafında daha sansüre dayalı merkezi ve belli başlı dezavantajları olan bir mimari çizilirken depin tarafında çok daha şeffaf merkeziyetsiz bir yapıdan söz ediyoruz diyebiliriz Aslında Evet

kesinlikle burada Aslında merkeziyetsiz ve merkezi altyapıları ele aldığımızda bir tarafta sansür işte merkezilik gibi dezavantajlı bahsedebilir Ken bir tarafta daha şeffaf ve merkeziyetsiz bir yapıdan söz ediyoruz O mimariden söz ediyoruz burada benim sormak istediğim şey şu neden depin projelerine ihtiyacımız var depin projeleri Neyi çözüyor Aslında her depin projesi farklı bir soruna çözüm üretiyor ve depine neden ihtiyacımız var konusuna değinecek olursak da aslında depin gerçek hayattaki sorunları çözen farklı projelerin türediği bir yapı olarak düşünebiliriz İşte biz D olarak Siber güvenlik tarafında bir sorunu çöz Majör sorunlara problem üretiyoruz işte helyum kapsama alanını genişleterek ıot

cihazların daha düşük maliyetlerle internete bağlanabiliyor olmasına olanak sağlıyor yine merkeziyetsiz Cloud yapılar var diyoruz ve bu Cloud yapılara işte merkezi olan Google Cloud ya da Amazon web service gibi Merkezi yapılara karşı daha düşük maliyetli çözümler üreterek karşımıza çıkıyor bu şu oluyor yani gerçekten değer katan ve gerçek bir sorunu çözen bir yapı olarak değerlendirebiliriz bunun web3 ve blockchain ekosistemi için en büyük katkısı ise şu Aslında depin projeleri bir problemi çözdükleri için bir gelir modeline de sahip oluyorlar ve bu gelir modeli Aslında ekosistemin sürekli gelişmesine ve büyümesine olanak sağlayan bambaşka bir yapı olarak hayatımıza girmiş oluyor ya benim açımdan da depin dediğimiz kavram ve onun üzerinde geliştirilen teknolojiler

altyapısı en sağlam teknolojiler ve projeler Bana kalırsa çünkü sizin dediğiniz gibi gerçek bir probleme çözüm ürettikleri için ve gerçek anlamda iş yaptıkları için bir somut olarak insanlar da kendine bir sigorta aradığında direkt olarak görebiliyor işte Siber güvenlik hizmetleri sağlanıyor merkeziyetsiz depolama sağlanıyor merkeziyetsiz cpu gpu gibi hizmetler alabildiğiniz de direkt olarak ürünü de görebiliyorsunuz son ürünü Ben buradan sizin projenize geçmek istiyorum aslında DS Project burada nasıl bir işleyiş şematiği ile karşımıza çıkıyor dın depin kullanmasının tarafında farklı ürünleri var ve buradaki yapımız şu bir depin projesine katılabilen için veya

bir sistem kaynağı sağlayabilme için iin bazı projelerde bir donanım satın almanız gerekebiliyor bir yatırım yapmış olmanız gerekiyor Aslında bu tarafta dsa ise böyle bir durum söz konusu değil bireyler tamamen kendi bilgisayarlarındaki sistem kaynaklarını diledikleri oranda bizim kullanımımı sunabiliyor ve DS depin özelinde farklı bir yapı daha ortaya koydu ve DS tamamen bunun üzerine geliştirildi bizim Prof of Research dediğimiz bir Smart Kakım var ve bu şu an için hiçbir depin projesinde yok Örnek vermek gerekirse bir depin proj bir Cloud provan bir sanal sonucu kiralar onu oraya teslim edersiniz işte bir konini yaparsınız ve oraya bağlarsınız Bu bir yatırım gerektirir ve Ancak bunun aynı zamanda bir de profu

yoktur kullanıcı alır verir Karşı taraf ise Elimde bir varken 2 de gösterebilir Bunlar Manipüle edilebilir değerler olarak karşımıza çıkabiliyor ki yakın geçmişte böyle bir sorunla karşılaştık D ise Prof of res Smart Contract bireyler sağlıkları sistem kaynaklarını metam maskları la imzalayarak her ölçekteki kaynağını Biz blockchaine yazıyoruz ve bu sayede elimizdeki toplam bilgi işlem gücünün kanıtını blockchainden alırken kişilere de sağladıkları sistem kaynaklarının tam sahipliğini sunmuş oluyoruz Bu sayede çok daha kanıta dayalı ve şeffaf bir servis olarak çıkmış oluyor ve bireyler bize dediğim gibi herhangi bir şekilde yatırım yapmalarına gerek yok Herhangi bir para

harcamalarına gerek yok Sadece bilgisayara bulunan kaynakların diledikleri oranda bizim kullanımı sunabiliyor bunu nasıl yapıyoruz geliştirdiğimiz Bir masaüstü uygulamamız var eee Windows macos ve Linux da aktif olarak çalışıyor Çok yakında da Telegram minimize an onun geliştirme süreçleri tamamlandı insanlar kesinlikle bir yatırım yapmadan 8 çekirdekli işlemcilerin sadece 4 çekirdeğini ya da 2 çekirdeğini bizim kullandığımıza verebiliyorlar ya da 24 megabit internetleri var 24 megabit sadece 2 mabini 4 megabit bizim kullanımıda sunabiliyor ve biz bu sayede dağıtık bir benit ve dağıtık bir yüksek bilgi işlem gücü Aslında oluşturmuş oluyoruz bunların tamamını da Siber güvenlik sektöründeki Majör problemleri çözmek

için kullanıyoruz örnek vermem gerekirse sızma testi hizmetleri vardır Kurumlar bir Siber saldırıya ne kadar hazırlıklı olduğunu tespit etmek için bu tarz simülasyonlar yaparlar önden bunun tatbikatını yaparlar bu hizmette Siber güvenlik şirketlerine satın alırlar sonrasında Siber Güvenlik Şirketi ilgili kuruma ya da web projesine der ki benim IP adresim bu lütfen güvenlik duvarına bunu izin veren listesine Ekle beni engellemesin Çünkü beni engelleyecek onlarca şey tarayacağım bu arada ancak hackerlar günümüzde hackledik kurumlardan ya da projelerden herhangi bir şey talep etmiyorlar Çünkü ellerinde aynı depin olduğu gibi web2 de bizim botnet dediğimiz insanların bilgisayarlarına zararlı yazılımlar yerleştirerek sahip oldukları dağıtık bir güç var bu dağıtık güç sayesinde

Herhangi bir şeye ihtiyaç duymadan Çok karmaşık ve sofistike saldırılar gerçekleştirebiliyor DS da depin sayesinde bu sistem kaynaklarının bir bütünlüğünü sağlayarak Aslında wep 2'deki sahip oldukları hackerların sahip oldukları o dağıtık bilgi işlem gücünün çok daha fazlasına sahip olarak geliştirmiş olduğu Siber gek servisleriyle bunları Entegre ediyor ve haftalar süren sızma testi hizmetlerinden Tutun da birçok farklı test yapılarında sadece dakikalar seviyesine indirerek Aslında saldırganlardan hackerlardan çok daha hızlı zafiyetler müşterilerimizin tespit edebilmesini ve raporlarını alabiliyor olmalarını sağlıyoruz buna ne kadar çok müşterilerimiz hızlı ulaşırlar İsa zafiyetler o kadar hızlı kapatıp saldırılara karşı o kadar korunaklı hale gelmiş oluyorlar DS Aslında çözdüğü ana

problem Siber Güvenlik sektöründe aynı şekilde hackerların metodolojisi Ama onların elinde bulunan kaynaklardan çok daha fazlasıyla Majör sorunlara çözüm üretmek Yani aslında DS inorganik olan bir şeyi organik olarak çözüyor gibi diyebiliriz çünkü simülasyonlu ama biz bunu merkeziyetsiz ağda herhangi bir bilgisayara kurulan Bir yazılım üzerinden Biz de aktör konumuna geçtiğimiz bir sızma testinde bir penetrasyonda biz de işin bir aktörü oluyoruz ama bunu şöyle yapıyoruz mesela simülasyonda tık bir şekilde yapıyoruz ve sonuçlarını daha sağlıklı almamıza neden oluyor diyebilir miyiz kesinlikle kesinlikle öyle ve bu sayede depin

katılımcılarımız da aslında Siber güvenlikte ortaya koyduğumuz devriminde büyük bir etki parçası olarak kendilerine yer buluyorlar diyebiliriz Peki İnsanlar neden bize bu sistem kaynaklarını sağlıyorlar bu en çok karşılaştığımız sorulardan bir tanesi biz bu servislerin satışı sonucunda kaynaklarını kullandığımız insanlara elde ettiğimiz gelirin % 60'ını ödül olarak dağıtıyoruz ve bu sayede Hem depin katılımcılarına bir pasif gelir imkanı sunuyoruz hem de Eee bu pasif gelir imkanıyla birlikte o sistem kaynaklarını sürekli sistem içerisinde sürdürülebilirliğini sağlamış oluyoruz ya bu çok şeffaf ve Aslında kullanıcı bazından da ben çok önem veririm Mesela bir proje kullanıcısına ne sunuyor

kullanıcısına ne vad ediyor diye zaten web3 projelerinin çoğunda Tabii bu Elzem gibi bir ş ama burada şöyle bir şey var Ben internetimin % 100'ünü kullanmadığım bir senaryoda % 3'ünü paylaşmam hiçbir şeyi benden negatif olarak etkilemiyor ama bana katkı sağlıyor y bu iki tarafta da mutualist bir ilişkinin başlangıcı oluyor böyle bakarsak bu yönden bakarsin Ben depin konusu ve D Project yeterince konuştuğumuzu düşünüyorum biraz da bu projenin ve depin geleceğinden bahsetmek istiyorum depin geleceği Şu an için günümüzde dep genel olarak büyüklüğü Az önce baktık cetle birlikte 20 milyar dolar seviyelerinde mesinin raporuna göre de yanlış hatırlamıyorsam önümüzdeki 10 yıl

boyunca 20 trilyon dolara ulaşması bekleniyor ve buk Evet bu ve bu hem web 3 market piyasasına e pazarın ciddi bir anlamda güç de sağladığını gözlemleyebilir olacağız gelecekte Çünkü az önce verdiğim örnek Projenin bir gelir modeli var ve bu gelir aslında on chaine dönüşüyor ve sürekli içeriye yeni bir likitle girişi gerçekleş yani bundan Nvidia hisselerine 2002 yıllarında bu zamana kadar gelmişken o zaman 1000 dolarlık Nvidia hissesi almış bir adam Bugün bir milyoner çok parası olan bir adam olmuş oluyor o Vizyon O zamanki nvidia'nın 2002 yıllarda 2000'li yıllarda Nvidia sizin almış olan adam nvidia'nın gelecek vizyonuna güveniyordu tabii nvidia'nın

CEO'su da dünyanın Buraya doğru evrildiğini oyun ekosisteminin çok daha büyüdüğünü ve insanlar daha çok bu yöne kayacağı görmüş ve bu pazara yürümüştü şeyi vardı belgeseli vardı Youtube'da izlemek İsteyenler izleyebilir 400 dolarla kuruyor şirket Nvidia Nvidia şirketini 400 dolarla kuruyor işte kurduktan sonra işlemler bittikten sonra cebinde kalan 200 dolar arkadaşla yemek yemeye gidiyorlar falan daha sonra yatırım alıyor Yakın arkadaşlarından olay başka noktaya geliyor depin de bugün konuştuğumuz hani şey var ya biren de bizi Görece biliyor televizyon Şu anda öyle bir nokt Tamam aslında hani Zeki Meren de bizi görecek

Nereye gidebileceğini ne olabileceğini bilmediğimiz tezahür etmediğimiz için bu sorulara maruz kalabiliyorsunuz depin geleceği nedir Nereye gideceği noktasını bilmiyorum ama işin biraz felsefesine girersek yani depin işte ya tüketim felsefesinden geliyor Aslında bütün olay O nedir tüketim felsefesi işte biraz önce konuştuk milattan önceleri konuştuk milatın sonlarına konuştuk insanların bir ara barınma ihtiyaçları daha sonra yiyecek içecek ihtiyaçları daha Ondan sonra işte e konaklama ihtiyaçları özel ihtiyaçlar işte psikolojik ihtiyaçlar manevi falan filan bambaşka noktaya gidiyor bugün insanlar bilgisayar başında çok daha vakit geçirebiliyor özellikle 7 Genç nesil Kimisi oyun oynuyor Kimisi iletişim kuruyor Kimisi

sosyal medya taraflarında bir şeyler yapıyor creator yapıyorlar farklı farklı düny farkındaysanız son 35 senede Adını sanını bilmediğimiz iş kolları bugün şeyimize girmeye başladı ve insanlar o tarafa yönelmeye başladı bu tüketim ekonomisinin getirdiği bu bilgisayar çayıyla beraber Hani Milenyum çağı diyorlar onlarla beraber gelen bir ciddi anlamda bilgi datası sağlayacak yapılara ihtiyaç var bunu çok uluslu şirketler devlet kadar büyük şirketler Biraz önce de bahsettik mvd bilançosu Türkiye Cumhuriyeti'nin ik katı kadar falan şirketler yönetebiliyorsanız aynı paraya 1.8 kat

daha gelişmişi alabiliyorsunuz diyor mor yasasında E şimdi bunu markalarda satabilmek için sana diyor ki 10 Core bilgisayar sattım diyor Aradan 2 sene geçiyor 20 Core sattım diyor sen de alıyorsun mutlu oluyorsun Ben 20 Core bilgisayar aldım diyor Ben Z sana soruyorum 20 kol bilgisayarın 20 korun aynı anda kaç kere kullanıyorsun Hiç bu zamana kadar kullanmadı ama Şir müthiş bir potansiyel var o zaman Global olarak diyorsun kullanmayan Aynen öyle Aynen işte bu tüketim ekonomisinin ge Aslında Atıl kalan Aslında depin bir nevi geri dönüşüm olarak düşünebiliriz işin en güzel tarafı da şu zaten bu bilgisayarlar insanların masalarında çalışıyor ve bir enerji tüketiyor Bu enerji zaten Bir karbon sanamı da durumu söz konusu depin sayesinde bu kaynakları bir gelire çevirebiliyor musunuz ve

ekstra bir karbon sanma gereksinim duymadan bunu yapma şansına sahip olabiliyorsunuz ya Bir nevi geri dönüşüm gibi şey yapılabiliyor Recycle tam böyle depin aslında bir tanım oturtturma gerekirse böyle bir Recycle Find diyebilir tına bakacak olursak da şimdi geleneksel bir web3 projesinin yatırımcısı olan ya da bir trini yapan kişi olarak baktığımızda ilgili projenin ya haberlerine bakmak zorundasınız işte iyi bir haber gelir ya piyasa yükselirken O da yanında yükselir ya da bir şey geliştirir yeni bir ürün ortaya koyar onun hype ile beraber yükselir ama depin projelerine baktığımız zaman da tamamen onların gerçekten çözmüş olduğu sorun ve bu sorun karşısında elde etmiş olduğu gelir geliri Fi etki Ed bir yapı

bir proje var mesela o da defin projesi şimdi meteoroloji buradaki Deniz suyu sıcaklığını seçmek için rlar takı ve bu ciddi anlamda para ve bu routerlar temizliği var personeli var bakımı var işletmesinin maliyeti var Bir de bunun devamlı bir amortisman gideri olacakların 3 sene 5 sene 20 sene 30 sene artık neyse bu ciddi anlamda maliyet proje diyor ki abi telef sür var diyor Ben diyor sana diyor bir tane diyor rasper cihazıyla beraber diyor vereceğim diyor sen diyor evine takacaksın büyük bir konuma takacaksın havadaki mi ölçecek Ondan sonra sıcaklığı ölçecek ve ben bunlardan Big data çekip işte mevsimsel dönüş dünyanın

döngüsüyle falan sana hava tahmin ve sıcaklığını bir sonraki gün vereceğim diyor Bunu da senin diyor işte Bilgisayar telefonların sayesinde yapacağım diyor ve Bu ne demek oluyor o maliyet ortadan kaldırmak oluyor ve sana bazen paylaşılmayan Alçak basınç yüksek basın gibi değerleri de veriyor şimdi bunu kim kullanıyor bunu genelde askeri alanda çok fazla kullanılır havacılıkta kullanılır Deniz ticaretinde kullanılır işte ne kadar alçaktan uçacak ne kadar yüksekten uçacak ona göre bir yakıt maliyeti falan vardır Bu datalara ulaşmak için Bu şirketler Bir dünya para öderken artık Çok da rahat ulaşabilecekler yani işte fiziksel olmasının sebebi bu yani komünite bazlı bir yapıyı komünite K kendisi kullanıyor felsefe olarak bu şekilde şey yapabiliriz anlatabiliriz

çok güzel bir noktay Aslında dünyanın ve insanlığın gittiği noktalar paralel bir şekilde gidiyor hani nasıld ki işte Merkezi yapan her alanda Merkezi geçiyor işte blockchain geldi web geldi sosyal Ala paylaşımlı yolculuk geliyor işte Artık böyle sahip daha insanlar neydi tikt mıydı Bilmiyorum ti Evet tik artık araba kullanm Neden Çünkü bir külfet onun sigortasını takip edeceksin gideceğin yerde Park bulacaksın işte sürekli şey yap adam alıyor kullanıyor ihtiyacı olmadığı zaman bırakıyor ve insan daha çok fazla seyahat etmeye falan başladılar daha az maliyetle çok dah efektif şey project'in vizyonu da bu noktadan çıktı bizim sistem kaynaklarını büyütüp daha böyle kaliteli bir Research yapmamız lazım Bunun için milyon dolarlık yatırıma ihtiyacımız var ya

şimdi şöyle bir şey var bu yatırıma yaptıktan sonra geri sana return backi 20 yıl ya işin kötü tarafı D project'te besleyen işte Bilişim maddesindeki şirket Pars kürün 5 sene içerisinde milyon dolarlık yatırıma ihtiyacı oldu daha iyi Research yapabilmesi için ya 20 yılda return backi var yani ben 20 yılda 4 kere daha kat kat büyütmem lazım researcher bu kullanılabilir bir durum değil Sürdürülebilir Durum hiç değil ama bunu yanacak ve ancak komünite bazlı hareketle beraber getirebilirsin işte depin bunu sağlıyor sana büyük yatırımları yapmana gerek yok bir kere sistem kaynaklarına yatırım yapıyorsun yatırımla kalmıyor o bir maliyet artı maliyet ikinci bir artı maliyet ciddi anlamda bu sistemleri hayata geçirmenin enerji yükü var üçüncü maliyet bu

sistemlerin kullanılabilir ve çalışabilir olmasını sağlıkça bakım araç gereç direkt en direkt giderler Pers malde direkt zaten şey Evet var dördüncüsü işte amman maliyetleri var ve arıza yapacak mevcut Muhtemelen arıza yapacak ve Bütün bunların sorumluluğu tek bir kişinin elinde Ama mesela dust project'in sistem kaynakları sürçer adayan kişiler sayc on binlerce kişi olduğu zaman o o adamın sorumluluğunda sisteme dahil olursa kazanır sisteme dahil olmazsa kazanamaz Yapı bütün olayla bütün yapıyla İnş daha gerçekçi rakamlarla konuşmak gerekirse Aslında olayın boyutunu daha net görebiliriz DS şu an 500 binden fazla noktadan sistem kaynaklarına sahip depin sayesinde Düşünsenize 500.000 tane cpu yu ya da

bilgisayarı da sunucu bir ortalama mti biliyor musunuz y 500 bin tane 100 Milyonlarca dolar yani öyle düşüb enerjisi var İşte bunların hepsini bir yere toplamanız lazım fiziksel olarak satın alma maliyeti var Bunları konumlandırdığı bastınız çalıştı enerji tüketecek işletme maliyeti arttı bir yanına yansıyor personel giderleri derken en son bunun sonuna da işte amortisman maliyetleri işin içerisine giriyor arıza bakım temizlik gibi İşte diğer maliyetlerin içerisine kattığımız zaman belki milyar dolar seviyesine çıkan maliyetlerle karşılaşma şansına sahipsiniz Ama depin bu maliyetlerin hepsini ortadan kaldırıyor ve tamamen kullandığın kadar öde yöntemiyle bu

dağıtık yüksek bilgi işlem gücüne sahip olabiliyorsunuz Bu sadece şey olarak düşünmeyin Hani dın ortaya çıkarttığı bir ürün olarak düş düşünmeyin dın ortaya çıkarttığı aslında bir software service Yani bir Siber güvenlik tarafında sektöründe Security audit hizmetleri sunabilen bir servis Ama buradaki dağıtık yüksek bilgi işen gücüyle Entegre çalışıyor ve bu dünyada datasına varlıklarına önem veren bütün işletmeler ya da işte web 3 projeleri Her ne olursa olsun kapısı internete açılan her şey için mutlak ihtiyaç haline gelmiş durumda daha yeni Araştırma yaptık dutson sunumu için dünyada siber güvenlik ürünlerine 16 milyar dolardan fazla para harcanıyor ama saldırganlar bu son 10 yılda 9,5

trilyon dolar dünya ekonomisine Zarar vermişler bu pazarın 2030 yılında yaklaşık 3035 milyar dolara çıkması bekleniyor Siber güvenlik pazarının ama 2030 yılında da saldırganların dünya ekonomisine 35 trilyon dolar zarar vermesi bekleniyor ben bu kapsamda aklıma takılan Son soruyu sorayım size de podcastte başladığımızdan beri hep olumlu taraflarını güzel taraflarını falan bahsettik ettik ama insanların kafasında şu da olacak soru işareti olarak çok mu iyi Çok mu süper Hani metav gibi bir teknolojiden geçtikten sonra falan Şimdi ben biraz da dezavantajlarını ve tehditlerini ben şöyle tekrar söyleyeyim tehditler noktasında iki Üstat Burada onlar daha

çok girerler fiziksel fiziki olarak günlük hayatında Eğer kullanabiliyorsun için böyle bir teknoloji ortaya çıktıysa ayuk çıktıysa etek Eme bür bu devam eder metav gibi değildir Evet şöyle anlatayım yolda Şimdi bir yine bir depin uygulamasından bahsedeyim anlık maple trafik haritasını canlı paylaşıyorsun ne Google'un ne Yandex'in ne de Apple'ın haritası değil direkt kendi burada orada yürüyen insan paylaşıyor buradaki insan paylaşıyor Bu sefer her yerdeki trafiğe o anlık hakim olabiliyorsun Bu İnsan bunu paylaşıyor Sen de sisteme girmek için belli oranlarda ücret ödüyorsun sisteme geliyorsun bu adamlar paylaşıyor senin ödediğin ücreti alıyorlar Sen de sistemi Kullandıkça ücret ödüyorsun Bu bir metav gibi değil gerçek işte Yani tam bir

fiziksel infu Network Şimdi bunu çok daha ileri uç fikirlere gidebileceğini yakın zamanda hepimiz göreceğiz Ne oha fiz ayot gibi yani ben biraz dah eşyaları tüm cihazlar Ar Aynen Biraz daha öyle düşünüyorum için açıkçası Bir de bunları yapay Zek eklediğin zaman ya biraz var ya şey olay Black Mirror diye böyle bir fantastik teknoloji filmleri vardı dizisi vardı serisini izlediyseniz aslında Oraya gitmemiz için şu anda bu teknolojiyle o izlediğimiz teknoloji mümkün olmaya başladı gibi yani Jetgiller de vardı ya elinde böyle bilgisayar çıkıyordu böyle ekranda gitme yeri seçi işte bir sadece araba yok yani Uçan şey yok Araba yok şu anda Jetgiller O zamanki bizim Çocukluğumda filmler var

çizgi film vardı Jetgiller çizgi film şu anda sadece arabası yok O anki teknolojinin hepsi var Rona diye bir robot vardı bilmiyorum izlediniz mi Siz abama Aslında o da var falan çıkardı drone çıkardı uçan araba y Aslında günlük hayatta Yani günlük hayatta türkiyde var geçen günlük hayat komünitenin olduğu yerde Manipülasyon olur komünitenin olduğu yerde mutlak suretle liderler çıkar Çünkü doğası gereğidir ve liderler mutlaka ayrılığa sebebiyet verir doğası gereğidir Çünkü bu kadar çok devletin kurulması bu kadar çok liderin insan doğası gereği bu manipülasyona sebebiyet verir Spekülatif olaylar olur bunlar olur bunlar aslında depin teknolojisin değil de komünite bazlı yapılarda Ülkelerde de var şirketlerde de var dağlarda da var yani

komünite bazlı topluluk odaklı yapılarda Bunlar ol işin bir de şeyine dönecek olursak böle güvenli mi % güvenli mi ben kaynağımı paylaşıyorum ama benim de datalara erişebiliyor mu Bir de işin priv kısmı var orada Ser abi ve işin üstatları burada Ba tamam şimdi nedir depen bahsediyoruz işin on tarafı var Tab ki tarafı da özellikle protokolleri kullandıkları Tab ki altyapıya bağı olar bizde Mesela bir risk yok bizi dir ediyoruz projeler görüyoruz Biz depin diyorlar browsera Bir extension kuruyorsun ne cüzdan bağlıyorsun ya da cüzdan bağlıyorsun cüzdanda transaction gerçekleştirmiş

orada kafasına göre bir depin olarak kendini isimlendiren bir uygulama var ne olduğu hakkında en ufak bir fikrin yok of chain tarafındaki güvenlik yine Aslında her seferinde söylüyoruz web2 güvenliği önde geliyor ki web3 güvenliğ hale geti ona çok dikkat etmek lazım özellikle benim son 2 senedir Takip ettiğim Quantum competing tarafı var çünkü nedir blockchain de temeli ya da birçok haber leşme trafiğinin de temeli şifreleme encryption Quantum computing gücüyle de beraber Aslında buradaki chipper şifreleme algoritmalarının güçsüz kaldığını da görebileceğiz tabii ki de orada özellikle protokoller Şuna da dikkat edebilir Quantum resistant chipler artık hayatımıza girmeye başladı ıbm'de bunların testleri gerçekleştiriliyor bu chipper üretilmeye

başlandı özellikle bunlara da dikkat ederek gelecek planlarını daha iyi Yapabilirler çünkü burada depin En az 10 yıl 20 yıl 100 Yıl sürebilecek bir naratif ve bunu en güvenli şekilde yapmak için geleceği de öngörerek ona göre güvenlik önlemleri almak çok önemli Onun dışında ben bir şey soracağım burada tersine Mühendislik yaparak herhangi bir kaynak adayan bir kullanıcının bilgisayarını hackleyip o kullanıcı sayesinde diğer kullanıcılara erişilebilir mi datalara verilerine Bu mümkün değil Çünkü biz onlara kısıtlı şeyler veriyoruz toollar veriyoruz ve o Tarın Sadece bizim belirlediğimiz görevleri yapma şeyi var ne derler ona becerisi var Onun dışında başka bir şey beceremiyor Ç yollanılan bütün Paketlerin de hepsi en güncel şifreleme

standartlarıyla şu an aynen öyle biz eşler arasında o görevleri emirleri dağıtırken bunları askeri şifreleme yöntemleriyle şifreleyip o şekilde iletiyoruz Yani araya birisinin girip bu mesajlaşmayı dinleyip o görevi dinleyip bunu simüle etmesi ya da Manipüle etmesi durumu söz konusu değil ya en basitinden surin İşte bizim nedir ait yaptırdık mesela web sitesinde bile en ufak zayıf bir şifreleme Algoritma yok bütün projeler en büyüklere de baksanız 128 bitlik işte kırılabilir Yani kırılabilir dediğim 5 senede kırılabilir ama kırılabilir gibi işte zayıf çıır bulgularını görüyorsunuz dine girin bakın en az 256 bit Hatta onları da 384 ve 512 olması için artık çalışmalara

başlıyoruz Bu sayede Hani 52'nin kırılması işte çok güçlü bilgisayarlarla Quantum bilgisayarları dışında 100 Yıl sürecek şeyler zaten bunun bir tablosu da var Merak ederseniz paylaşırım O yüzden bizde son kullanıcıların etkilenmesi gibi durum yok şundan dolayı da son kullanıcı zaten ne kadar kaynak adadığını Biz on Çin sorgu yaparak doğruladığı için zaten onun izin verdiğinin dışında bir kaynak kullanımı olmuyor fiziksel cihaz zarar görmeyecek şekilde kalıyor Onun dışında kullanıcılar arasında bir bilgi paylaşımından ziyade yalnızca bizim yönlendirdiğimiz belirli test paketleri var ve bunlar da şifreli olduğu için birisi sinif edip araya girip bu paketleri Aslında kırabilecek konumda olmuyor Hani nedir Sadece Belki şu uyarı

yapılabilir lütfen ortak wifi larda çok fazla takılmayalım ne olur ne olmaz çünkü en klasik saldırı yöntemlerinden biri Onun dışında altyapı tarafında herhangi bir risk şu anda yok Teşekkür ederim Son soru olarak sormuştum Başka merak ettiğim şu anlık En azından kamera önünde merak ettiğim başka bir soru yok isterseniz son bir sizin son sözlerinizi alalım sonrasında kapanış konuşmasını yapmak üzere giri ve ekibinize Hepinize çok teşekkür ederim Harika bir vizyonla harika bir iş ortaya koydunuz Umarım çok daha güzelleri ortaya çıkar biz elimizden gelen ne destek varsa beraberiz artık destek demeyelim ık hep beraber olduk Bunu devam ettirin lütfen

serii devam ettirin ı da sürdürün diyorum vall Tekrardan teşekkür ediyorum size te ev Ben şimdi ona girecektim abi hani

teknik Konuştuk depin Konuştuk şeyi konuştuk ama burada tabii her şey yine insana dayanıyor Tamam cihazlarımız var teknolojilerimiz var işte kript şunlar bunlar her şey var web3 Geliyor blockchain geliyor Yapay Zeka geli ama sonuçta Bunu kullanan insan ve komünite ben ilk Şeyde Biraz ters olmuştu on da çağırdıklarında bayağı bir yani globalde Tab seviyede geliştiriciler vardı genelde orada M adaption konusund ya dedim hani uzaylı teknolojisini inşa edebilirsiniz dünyada hiç olmayan değişik şey ama dedim son kullanıcı bunu kullanmıyor veya kullanmıyorsa bunun hiçbir değeri yok ekonomik değeri yok evet sonuçta geliyoruz insana insana komüniteye komüniteyi oluşturan insana ben biraz hani kapatıyoruz gibi ama biraz da bundan konuşmak istiyorum

ürettiğimizi satmak konusunda bazı problemlerimiz var Biz üretim konusunda gereken desteği sağladık Siz de ürünü satmak konusunda şu an bizim üstümüzde farklı bir vizyonla Aslında bu oluşumla buradasınız Muazzam olmuş bence birbirini tamamlayan iki farklı şey olarak ortaya çıktı bu durum Bence birbirimiz de sonsuz bir şekilde destek desteklemekten memnuniyet duymamız lazim durumdan çok memnunuz şeyden bir sonuç ortaya çıkıyorsa bir proje globalden yatırım alıyorsa güzel bir Network sağlanıyorsa projelere dönüyorsa y karşıda bunu çok yaşadık Çok da güzel oldu onu işte biraz daha profesyonel bir şekilde yerel ekosisteme veya Global ekosisteme katkı s bir şekilde yola başladık Siz de sağ olun bizi kırmadın

her davetimize icabet ettiniz geld sa ayağınıza sağlık Çok teşekkür ederiz Tekrar bekleriz bence ilk TF sohbetlerimiz göre mükemmel bir konuşma oldu Çok güzel bilgilend arkadaşlar da severler teşekkürler [Müzik]